Dzikie zakątki w ogrodzie

Pamiętajmy że ogród wypielęgnowany pod igłę z regularnie przycinanym, nawożonym trawnikiem i tujami to niezbyt przyjazne środowisko życia dla większości zwierząt. Chcąc zapewnić dogodne warunki różnorodnym organizmom powinniśmy pozostawić w ogrodzie czy też parku tak zwane dzikie zakątki. Może to na przykład być wydzielony fragment trawnika na którym to wysiejemy sporadycznie koszoną kwietną łąkę. Tutaj to zamieszka, znajdzie bezpieczne schronienie wiele pożytecznych gatunków owadów, a chwasty zdążą wydać nasiona będące pokarmem dla ptaków. Inny warty wcielenia w życie pomysł to pozostawiona na uboczy działki sterta gałęzi – tutaj to może zamieszkać , schronić się wiele chronionych gatunków zwierząt takich jak : jaszczurka zwinka, jeż, rudzik, czy też strzyżyk. W trakcie załamania pogody mogą też tutaj przebywać rozmaite owady, a zimą schroni się tu regularnie zimujący u nas motyl – latolistek cytrynek .

Wróbel – perspektywy

Część gatunków ptaków jest ściśle związanych z człowiekiem. Do takich należy wróbel. Związany swoim losem z obszarami zabudowanymi ma coraz mniej możliwości zamieszkania. Kiedyś na każdej wsi były nieszczelne stodoły, budynki które stanowiły siedlisko wróbli. Obecność wielu zwierząt gospodarskich dawała możliwość różnorodnego wyżywienia. Mozaika małych upraw, wielu gatunków też była zaletą. Takie gospodarstwa funkcjonowały tak żeby same się wyżywić co dawało też taką możliwość ptakom które były integralna ich częścią. Dziś kiedy buduję się szczelne budynki zamyka się drogę ptakom do zamieszkania , termomodernizacje starych wykonane bez odpowiednich norm dają podobny efekt. Warto czasem przystanąć i zastanowić się czy to co robimy zawsze jest najlepsze dla środowiska i Nas samych. Czy maksymalizacja zysków jest dobra dla środowiska.

Stare dziuplaste drzewa

Kiedy wybierzemy się na wycieczkę do parku czy lasu , nasze oczy same wodzą za mieszkańcami tych miejsc. Obserwując ptaki możemy dojść do wniosku że największe ich bogactwo możemy dostrzec w rejonie starych dziuplastych, niejednokrotnie częściowo spróchniałych drzew. Nie jest to przypadek , właśnie te największe nieraz mocno naruszone okazy skupiają w sobie życie . Mnogość szczelin , dziupli i łatwość wykuwania ich – takie stare drzewa są bardzo cenne przyrodniczo , czy w pełni sił czy trochę podupadające na zdrowiu stanowią sobą nieocenione bogactwo. Natomiast nie wszyscy mają takie samo zdanie . Stare drzewa zbyt często trafiają pod topór . Wycina się je tłumacząc że zagrażają bezpieczeństwu , a w ich miejsce sadzi się nowe które potrzebują nieraz stu lub więcej lat żeby stać się takie jak te. Powinniśmy uświadamiać że walory przyrodnicze takiego drzewa są nieocenione i bronić starych drzew przed wycinką . Dają życie ,tlen, schronienie , pokarm, cień i nieocenione walory wizualne .

Niekorzystne zmiany w sposobie użytkowania ziemi

W obecnych czasach coraz częściej spotykamy wielkoobszarowe gospodarstwa. Nieraz przez kilometry potrafi się ciągnąc uprawa jednego gatunku . Kiedyś takie monokultury byłe rzadko spotykane . Prym wiodły małe gospodarstwa z różnorodnymi poletkami tworzącymi swoistą mozaikę gatunkową . W gospodarstwach wielkoobszarowych stawia się na konkretny gatunek i jego się uprawia. W konsekwencji na dużych powierzchniach ciągnie się uprawa na przykład kukurydzy często genetycznie modyfikowanej . Powszechne /regularne stosowanie pestycydów, sterylne warunki, bez chwastów , miedz, zbiorników śródpolnych , szpalerów drzew i krzewów, – istna pustynia – bez szans dla rozwoju śródpolnego życia. Ptaki mają coraz trudniejsze warunki życia a przystosowanie się do takich ekstremalnych warunków może dla wielu gatunków stać się niemożliwe.

ptaki w budynkach

Wraz z rozwojem nowoczesnego budownictwa maleje ilość miejsc dostępnych dla ptaków jak i nietoperzy w terenach zabudowanych . Stare budownictwo – szczeliny pod parapetami , stropodachy, nisze , strychy – wszystkie one są naturalnym miejscem w który ptaki mogą znaleźć schronienie i miejsce na gniazda. W nowym często szklanym budownictwie takich miejsc nie ma. Jest ono szczelne i nie daje schronienia, które ptaki nauczyły się bardzo skrzętnie wykorzystywać w starych budynkach. Jednocześnie wraz z rozwojem wsi oraz miast i stawianiem nowych budynków, remontuje/burzy się też stare. Często nie zachowując przy tym miejsc dla ptaków , zamurowując gniazda, niszcząc siedliska już istniejące . Wyraźna korelacja stawiania nowych budynków i szczelne remontowanie/rozbiórka starych daje bardzo negatywny obraz przyszłości ptaków/nietoperzy w miastach . Jedyną szansą jest otwarcie się ludzi na ekologię, większa świadomość społeczna i wielkoformatowa edukacja ekologiczna społeczeństwa jak również zainteresowanie się i czynna pomoc władz miast.

czyszczenie budek lęgowych

Coraz częściej możemy zaobserwować w naszej przestrzeni budki lęgowe dla ptaków. Z incjatyw samorządowych czy społecznych ale tez u osób prywatnych. Sam pomysł jest bardzo cenny przyrodniczo i godny pochwały. Ale pamiętajmy. Na powieszeniu budek nasza incjatywa sie nie kończy. Budki trzeba systematycznie raz do roku czyścić. Od 16 październnika do końca lutego budki powinno się oczyścić z materiału gniazdowego i pozostałych tam odchodów. Zabieg jest bardzo istotny aby ptaki miały miejsce na zakładanie nowych gniazd. Oczyszczająć budkę niwelujemy możliwość rozwoju pasożytów na takiej małej przestrzeni.

pierwszy śnieg

Spadły już pierwsze płatki śniegu. Wielkimi krokami zbliża się zimowa aura i jak bumerang powraca temat dokarmiania ptaków.
Różnorodność zdań i ilość dostępnych publikacji w której problem jest przedstwiany ciągle pod innym kontem jest niezliczona.
Jak wypracować sobie swoje własne zdanie? Dokarmiać czy nie?

Proponuje następujące rozwiązanie. Wyobraźmy sobie,że przenosimy się
100 lat wstecz. Dużo więcej naturalnej zieleni, człowiek
nie zagarnął jeszcze tyle przestrzeni. Nie ma monokultur , jest różnorodność przyrodnicza. Rośnie wszystkiego po trochu,
w towarzystwie innych roślin i ziół. Naturalnego pokarmu jest mnóstwo. I teraz retrospekcja już nawet nie do centrum Warszawy do jakiejś miejscowości pod nią . Kiedyś każdy uprawiał ziemię , miał zwierzęta gospodarskie, drób. Teraz uporządkowane ogrody z równo przyciętymi trawnikami a na posesji co najwyżej pies. ..

Jesteśmy odpowiedzialni za zagarnięcie przestrzeni, wspólnego miejsca. Zagospodarowanie go w sposób nieprzyjazny dla ptaków
W związku z czym mądre dokarmianie powinno być jego naturalną konsewencją.

Alternatywne mieszkania dla ptaków

Budki lęgowe są dobrą alternatywą na zanikające naturalne miejsca gniazdowania ptaków.
Nowe budownictwo, szklane wieżowce nie są już oazą dla ptaków żyjących w budynkach. Brakuje tu szczelin, półek i nisz które mogłyby wykorzystać do swoich potrzeb.
Dlatego tak ważne jest przy termomodernizacjach aby robić kompensacje przyrodniczą w postaci budek lęgowych. Po remontach budynków gniazdowanie w nich ptaków często okazuje się już wręcz niemożliwe. Dzięki skrzynkom lęgowym mogą znaleźć nowe mieszkania nieopodal.
Szczególnie wskazane w tym przypadku wydają się budki lęgowe typu ,,J” dla jerzyków jak również wróbli. Są to gatunki szczególnie mocno związane z budynkami . Kiedy remontowany jest budynek obok Nas – zapytajmy się czy zapewniona jest kompensacja przyrodnicza. Bądźmy dobrymi duchami naszych mniejszych braci. Sprawmy ,żeby mieli gdzie się schronić i mieszkać.

Ptasie odloty

Okres migracji jest w pełni. Przeloty to bardzo intensywny okres w życiu ptaków. Wydaje się nam ,że odlatują i
zobaczymy je dopiero na wiosne, oczywiście tak jeśli myślimy naprzykład o jerzyku i dymówce. Natomiast część ptaków
zostaje u nas na zimę. Pamietajmy ,że wróble czy kawki są ściśle zwiazane z
budynkami. Okres lęgowy się skończył ale nadal bądźmy uważni i nie niszczmy miejsc w ktorych ptaki przybywają,
nocują. Przed nami Europejskie Dni Ptaków – czyli szczyt migracji . W dniach 6-7 października odbędą sie one już 25 raz.
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków jest patronem akcji w Polsce. Towarzystwo zachęca do włączenia sie do akcji, przedstawienia pomysłów.
Jeśli nie znasz się na ptakach tak dobrze żeby wziąśc udział w liczeniu, pomyśl o wsparciu akcji w inny sposób i weź udział w tym fascynującym wydarzeniu
, które ma na celu przede wszystkim szerzenie wiedzy o ptakach i niebezpieczeństwach corocznej migracji .

Sezon za nami

Kochani miłośnicy natury!
Okres lęgowy większości ptaków dobiegł końca. Kolejny sezon zatoczył krąg a świat został obdarowany nowym ptasim życiem…..
Gdyby powyższe zdanie mogło być jedynym kontekstem w jakim piszemy o naturze. Same pozytywy , udane lęgi,
małe straty i w pełni świadomy człowiek współgrający z naturą :). Marzenie każdego ornitologa. Póki co mało realne.
Pamiętajmy ,że koniec okresu lęgowego ptaków , nie jest końcem czy zawieszeniem ich ochrony i praw. Miejsca gdzie
ptaki gniazdowały w sezonie są w dalszym ciągu ich siedliskiem – domem, w związku z czym nie można ich bezprawnie niszczyć – nie oferując
im chociażby zastępczych miejsc lęgowych w postaci budek . Bądźmy świadomi dobrodziejstwa jakim obdarza
nas natura i starajmy sie żyć zgodnie z jej rytmem. Najczęściej w mieście możemy spotkać
gołębia miejskiego. Nie traktujmy go jak naszego wroga. Wszystkie ptaki potrzebuja naszej ochrony. Dbajmyn o nie dla
naszego wspólnego dobra.